Skrzyp polny
Skrzyp polny (Equisetum arvense) to roślina o długiej historii, sięgającej milionów lat wstecz. Choć często traktowany jest jako uciążliwy chwast, kryje w sobie bogactwo cennych właściwości prozdrowotnych i pielęgnacyjnych. Już w starożytności wykorzystywano go do leczenia ran, oparzeń, bólów gardła, a nawet w celu zahamowania krwawienia. Dziś skrzyp polny cieszy się popularnością w medycynie naturalnej, kosmetyce i ogrodnictwie.
Spis treści
Skrzyp polny – skarbnica składników odżywczych
Sekretem niezwykłych właściwości skrzypu polnego jest jego unikalny skład chemiczny. Zawiera on m.in.:
| Składnik | Opis | Korzyści |
|---|---|---|
| Związki krzemu | Stanowią one aż 66% składu mineralnego skrzypu polnego. | Krzemionka jest kluczowym budulcem tkanki łącznej, wpływa na elastyczność skóry, wzmacnia włosy i paznokcie, a także odgrywa istotną rolę w rozwoju i mineralizacji kośćca. Badania sugerują, że związki krzemu mogą spowalniać proces starzenia się komórek. |
| Flawonoidy | Naturalne przeciwutleniacze. | Chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, wpływają pozytywnie na przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych a także wykazują działanie moczopędne. |
| Kwasy organiczne | W skrzypie polnym znajdziemy m.in. kwas askorbinowy (witamina C), kawowy i fenolowy. | Wspierają odporność, działają przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. |
| Sole mineralne | Oprócz krzemu, skrzyp polny zawiera także sole potasu, wapnia, magnezu, żelaza i manganu. | Niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. |
| Saponiny | Wykazują działanie immunostymulujące i wykrztuśne, a także wzmacniają działanie flawonoidów. | |
| Alkaloidy | Wśród nich znajduje się m.in. nikotyna. | W małych dawkach może działać pobudzająco, dlatego ważne jest, aby dawkować go ostrożnie. |
| Białka i azot | Stanowią istotny element budulcowy komórek i tkanek. | |
| Garbniki | ||
| Błonnik | ||
| Żywica | ||
| Olejki eteryczne | ||
| Przeciwutleniacze | Zwalczają wolne rodniki w organizmie i zapobiegają uszkodzeniom komórek. |
Skrzyp polny – właściwości i zastosowanie

Dzięki swojemu bogatemu składowi, skrzyp polny wykazuje szerokie spektrum działania. Oto najważniejsze właściwości i zastosowania tej rośliny:
Wsparcie dla włosów, skóry i paznokci
Skrzyp polny to prawdziwy sprzymierzeniec w walce o piękny wygląd. Zawarta w nim krzemionka stymuluje produkcję kolagenu dzięki czemu:
- Wzmacnia włosy: Skrzyp polny hamuje wypadanie włosów przyspiesza ich porost i zwiększa ich wytrzymałość. Dodaje im blasku i sprężystości.
- Poprawia kondycję skóry: Zwiększa elastyczność skóry łagodzi podrażnienia przyspiesza gojenie ran i przeciwdziała przedwczesnym oznakom starzenia. Wspomaga leczenie łuszczycy, trądziku i łojotoku, a także może być stosowany jako suplement diety dla zdrowia skóry. Dodatkowo, skrzyp polny może być stosowany w leczeniu cellulitu i grzybicy.
- Wzmacnia paznokcie: Zapobiega ich łamliwości i rozdwajaniu a także przyspiesza ich wzrost.
Oprócz stosowania wewnętrznego, skrzyp polny można wykorzystać również zewnętrznie w postaci:
- Płukanek do włosów
- Naparów do przemywania skóry
- Kremów i toników
- Okładów na trudno gojące się rany, owrzodzenia, stłuczenia, kontuzje i oparzenia
- Dodatku do kąpieli, w tym również w celu łagodzenia bólu reumatycznego
- Masek do włosów
- Maści do stosowania zewnętrznego
Unikalne połączenie krzemu i przeciwutleniaczy w skrzypie polnym przyczynia się do jego skuteczności w promowaniu wzrostu włosów i zdrowia skóry. Warto również podkreślić, że skrzyp polny stanowi naturalną alternatywę dla syntetycznych produktów do pielęgnacji włosów, skóry i paznokci.
Wsparcie układu moczowego
Skrzyp polny wykazuje działanie moczopędne dzięki czemu wspomaga prawidłowe funkcjonowanie dróg moczowych. Może być stosowany jako wsparcie w terapii ziołowej, a także jako suplement diety, który pomaga skrzyp polny w poprawie ogólnego stanu zdrowia.
- Kamicy nerkowej
- Nietrzymania moczu
- Parcia naglącego
- Nykturii (częstego oddawania moczu w nocy)
- Zapalenia cewki moczowej
- Dny moczanowej
- Skąpomoczu
Diuretyczne właściwości skrzypu polnego pomagają w usuwaniu toksyn z organizmu i zapobieganiu infekcjom dróg moczowych.
Działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne
Skrzyp polny zawiera saponiny i kwasy fenolowe, które nadają mu właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Wspomaga leczenie stanów zapalnych skóry a także infekcji bakteryjnych i grzybiczych.
Inne właściwości prozdrowotne
Oprócz wyżej wymienionych, skrzyp polny wykazuje szereg innych właściwości prozdrowotnych:
- Wsparcie układu krążenia: Skrzyp polny wzmacnia naczynia krwionośne obniża ciśnienie krwi i zapobiega miażdżycy, co czyni go wartościowym składnikiem suplementów diety.. Dodatkowo, obniża poziom „złego” cholesterolu LDL i zmniejsza stan zapalny w komórkach, chroniąc w ten sposób naczynia krwionośne i serce. Może być również pomocny w leczeniu żylaków.
- Wsparcie układu pokarmowego: Skrzyp polny reguluje przemianę materii i może przynieść ulgę w przypadku biegunki.
- Detoksykacja organizmu: Wspomaga pracę wątroby i oczyszcza organizm z toksyn.
- Wsparcie dla kości i stawów: Stymuluje aktywność komórek kościotwórczych co może być pomocne w profilaktyce osteoporozy. Łagodzi bóle reumatyczne a także bóle stawów i kręgosłupa. Jest również stosowany w leczeniu dny moczanowej i reumatoidalnego zapalenia stawów.
- Wsparcie układu oddechowego: Może zmniejszać objawy astmy i innych reakcji alergicznych poprzez blokowanie działania histaminy.
- Wsparcie układu odpornościowego: Wzmacnia odporność organizmu.
- Wsparcie zdrowia psychicznego: Wyciąg ze skrzypu polnego może zmniejszać uczucie niepokoju i problemy z bezsennością.
- Wsparcie dla zdrowia kobiet: Skrzyp polny może przynieść ulgę przy bólach menstruacyjnych i zmniejszyć krwawienie dzięki właściwościom przeciwkrwotocznym, a jego ziele skrzypu polnego warto stosować w terapii.. Dodatkowo, może pomóc w zmniejszeniu obfitych krwawień miesiączkowych, swędzenia i upławów. Może być również stosowany w leczeniu torbieli jajników.
- Wsparcie dla zdrowia mężczyzn: Skrzyp polny może być pomocny w leczeniu pierwszych objawów powiększenia gruczołu krokowego (prostaty) oraz w suplementacji zdrowia nerek..
- Działanie przeciwkrwotoczne: Skrzyp polny pomaga zahamować krwawienie, w tym również krwawienie z płuc i przewodu pokarmowego.
- Działanie regenerujące: Przyspiesza gojenie ran i oparzeń.
- Działanie rozkurczowe: Rozluźnia mięśnie gładkie zmniejsza napięcie mięśni i przeciwdziała obrzękom.
- Działanie przeciwutleniające: Neutralizuje wolne rodniki chroni komórki przed uszkodzeniami i spowalnia procesy starzenia.
- Wspomaganie regeneracji tkanek: Przyspiesza gojenie ran i oparzeń.
- Wspomaganie aktywności hormonalnej u osób starszych, co jest szczególnie istotne dla zdrowia nerek, jest jednym z korzystnych działań skrzypu polnego.
- Zapobieganie osteosarkopenii u osób starszych:
Skrzyp polny a zdrowie jamy ustnej

Skrzyp polny może korzystnie wpływać na zdrowie jamy ustnej. Dzięki zawartości flawonoidów i krzemionki, działa regeneracyjnie i przeciwzapalnie, co może wspomagać gojenie drobnych ran w jamie ustnej. Dodatkowo, skrzyp polny może być stosowany do płukania jamy ustnej w stanach zapalnych. Zmniejsza zapalenie dziąseł, redukuje krwawienie, a także zabija bakterie i drożdże, co czyni go cennym składnikiem leczniczym..
Skrzyp polny w badaniach naukowych
Skrzyp polny jest przedmiotem wielu badań naukowych, które potwierdzają jego różnorodne właściwości prozdrowotne. Badania wykazały m.in., że skrzyp polny:
- Hamuje wypadanie włosów i przyspiesza ich porost, co czyni go najstarszym ziołem stosowanym w pielęgnacji włosów.
- Przyspiesza gojenie ran
- Wykazuje działanie moczopędne
- Korzystnie wpływa na gospodarkę cukrową
- Zmniejsza stany lękowe
- Chroni komórki wątroby
- Działa przeciwbakteryjnie
- Może zmniejszać skutki uboczne chemioterapii
- Może zapobiegać osteosarkopenii u osób starszych
Skrzyp polny – uprawa
Skrzyp polny jest rośliną łatwą w uprawie ale jednocześnie bardzo ekspansywną. Może dorastać do 70 cm wysokości. Aby kontrolować jego rozrost, warto sadzić go w donicach lub ograniczać jego korzenie. Oto najważniejsze informacje na temat uprawy skrzypu polnego:
- Wymagania: Preferuje wilgotne, żyzne i przepuszczalne gleby o lekko kwaśnym odczynie. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, ale toleruje również półcień.
- Termin sadzenia: Wiosna, po ostatnich przymrozkach.
- Przesadzanie: Nie wymaga częstego przesadzania. W razie potrzeby można to zrobić wczesną jesienią.
- Pielęgnacja: Skrzyp polny jest rośliną odporną i niewymagającą. Wystarczy umiarkowane podlewanie okazjonalne przycinanie i ewentualne nawożenie mineralne. Można go również wykorzystać jako naturalny nawóz w ogrodzie.
Skrzyp polny w ogrodzie
Skrzyp polny, choć często uważany za chwast, może być cennym sprzymierzeńcem w ogrodzie. Preparaty ze skrzypu polnego można stosować do zwalczania szkodników, takich jak mszyce, przędziorki, miseczniki czy tarczniki. Działanie takich preparatów opiera się na aktywowaniu naturalnych mechanizmów obronnych roślin, dzięki czemu stają się one mniej podatne na infekcje grzybowe. Skrzyp polny pomaga w zapobieganiu takim infekcjom jak:
- Mączniak prawdziwy i rzekomy
- Szara pleśń
- Kędzierzawość brzoskwini
- Parch jabłoni
- Alternarioza
- Zaraza pomidorów i ziemniaków
Ekstrakt ze skrzypu polnego można aplikować poprzez podlewanie gleby lub też rozpylanie wprost na liście. Aby uzyskać najlepsze rezultaty, warto stosować go profilaktycznie. Przed użyciem należy wstrząsnąć, odmierzyć potrzebną ilość preparatu i wymieszać z odpowiednią ilością wody. Stosowanie skrzypu polnego w ogrodzie to ekologiczny i ekonomiczny sposób na ochronę roślin.
Skrzyp polny a odchudzanie
Skrzyp polny jest dodawany jako składnik funkcyjnych kompozycji „na odchudzanie”, np. Kurupi Fitness czy Colon 90-60-90.
Skrzyp polny – dostępne formy
Dobroczynne właściwości skrzypu polnego możemy przyjmować w wielu formach. Roślina dostępna jest w postaci:
- Suszu, np. ziele skrzypu, herbatka ekologiczna
- Tabletek i kapsułek
- Soków i syropów
- Gotowych do wypicia płynów
Skrzyp polny – przeciwwskazania i środki ostrożności
Mimo wielu korzyści zdrowotnych, istnieją pewne przeciwwskazania do stosowania skrzypu polnego. Należy zachować ostrożność w przypadku:
- Niedoboru witaminy B1: Skrzyp polny, roślina lecznicza z rodziny skrzypowatych, zawiera tiaminazy, enzymy rozkładające witaminę B1.. Regularne stosowanie skrzypu w dużych dawkach może prowadzić do obniżenia poziomu tiaminy w organizmie.
- Stosowania leków przeciwzakrzepowych: Skrzyp polny może wzmacniać efekt działania tych leków, zwiększając ryzyko krwawienia. W takim przypadku konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Skrzyp polny – ciekawostki
- Skrzyp polny to roślina z ery dinozaurów! Przetrwał do dziś dzięki swojej niezwykłej odporności.
- Dawniej skrzyp polny był używany do polerowania metalu i drewna ze względu na zawartość krzemionki.
- Skrzyp polny jest rośliną wskaźnikową dla gleb o niskim pH.
Podsumowanie
Skrzyp polny to roślina o wszechstronnym działaniu, która może być cennym wsparciem dla zdrowia i urody. Dzięki zawartości krzemionki, flawonoidów, kwasów organicznych i soli mineralnych, skrzyp polny wzmacnia włosy i paznokcie poprawia kondycję skóry wspomaga układ moczowy i wykazuje działanie przeciwzapalne. Łatwość uprawy i szerokie spektrum zastosowań czynią ze skrzypu polnego wartościowy dodatek do domowej apteczki i kosmetyczki. Dodatkowo, skrzyp polny może być stosowany jako naturalny środek na wiele dolegliwości, co czyni go ekonomicznym rozwiązaniem.
Zachęcamy do wypróbowania skrzypu polnego i przekonania się o jego niezwykłych właściwościach! W aptekach i sklepach zielarskich dostępne są różnorodne produkty zawierające skrzyp polny, takie jak herbatki, tabletki, kapsułki, soki i syropy. Wybierz formę, która najbardziej Ci odpowiada i ciesz się korzyściami płynącymi z naturalnej mocy skrzypu polnego.
Pamiętaj jednak, że przed rozpoczęciem stosowania skrzypu polnego, rośliny leczniczej, zwłaszcza w przypadku przyjmowania leków lub istniejących problemów zdrowotnych, warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.